TULogo
Inleiding
A. Spreken en horen
B. Theorie
B.1 Stralenmodel
B.2 Invoed geluidabsorptie
B.3 Geluidabsorberende materialen
B.4 Absorptie in tabelvorm
B.5 Veel absorptie ?
B.6 Nagalm Niveau Spraak
B.7 Geluidverstrooiing
B.8 Geluidfragmenten
B.9 Invloed volume
B.10 Afstand bron-waarnemer
B.11 Vorm van de ruimte
B.12 Positionering van absorptiemateriaal
B.13 Plafondhoogte
B.14 Wanden in een sportzaal
B.15 GR: het atrium met omgeving
B.16 Geluidvoorbeelden atrium
B.17 GR: scherm en scheidingswand
B.21 Signaal en ruis
B.22 Maten spraakverstaanbaarheid
B.23 Spreekzalen
B.24 Meerdere sprekers
B.25 Berekeningen met DS (direct-stoorverhouding)
B.26 Lombardeffect, geluidniveau
B.27 Meerdere sprekers in atrium
B.31 Muziekzaal, theorie
C. Absorptievoorbeelden
D. Ontwerpregels
E. PDF's
F. Artikelen
G. Colofon

Altijd veel absorptie nodig ?

 
 
 

Hoe meer absorptie, des te beter?

In de voorgaande hoofdstukken is meerdere malen uiteengezet dat de toevoeging van absorberende materialen het geluidniveau verlaagt en daarmee meestal ook de signaal-ruisverhouding bij spraak in rumoerige situaties. Die constatering is objectief, maar betekent dat nu ook dat daarmee (in subjectieve zin) ook het akoestisch klimaat beter wordt beoordeeld?

Alle akoestisch maten moeten uiteindelijk worden getoetst aan een normgetal dat het resultaat is van psychologisch onderzoek waarbij bijvoorbeeld is geënquêteerd. Bij hoge geluidniveaus kan zelfs medisch onderzoek wenselijk zijn: bij geluidniveaus boven 80 dB(A) treedt schade op aan het gehoororgaan. Andersom wordt een akoestische maat gekozen afhankelijk van het akoestisch probleem dat wordt beschouwd. Voor een "simpele" lawaaiige situatie volstaat het equivalente geluidniveau; bij spraakverstaan zal een aangepaste maat worden gekozen [[1]].

 

In de dagelijkse praktijk worden alle kantoorruimten, winkels, fabrieksruimten, sportzalen en vele andere ruimten waar mensen werken vrijwel standaard voorzien van een absorberend plafond. Terecht, galm en lawaai dienen zoveel mogelijk te worden bestreden. Er treden bij de beoordeling van geluid echter ook subjectieve criteria op; zelfs smaakverschillen spelen een rol. Een overdosis absorptie in een concertzaal wordt door de meeste liefhebbers van klassiek muziek allerminst gewaardeerd; galm verbetert de klank [[2]]. In de meeste concertzalen wordt de absorptie geleverd door het publiek, terwijl de wanden onbehandeld blijven. Theaterzalen daarentegen worden rijkelijk van absorptie voorzien en dat geldt meestal ook voor zalen voor popconcerten [[3]] [[4]] .

In een schoolklas moet altijd een absorberend plafond worden toegepast. Daardoor wordt hinderlijke galm voorkomen. Echter, in "overgedempte" ruimten worden ook de vroege gunstige reflecties te veel verzwakt, waardoor de verschillen tussen de voorste en de achterste rijen te sterk oplopen [[5]].

Bijzonder subjectief is de beoordeling in restaurants, cafés, foyers, e.d. In onbehandelde gevallen met veel stuc en glas kan het geluidniveau oplopen tot 80 dB(A) (zonder muziek). Voor sommigen is dat een nachtmerrie. Mede door het Lombard-effect is toevoeging van absorptie buitengewoon effectief bij het reduceren van rumoer. In sterk gedempte ruimten heerst echter een andere atmosfeer. Het probleem in dit soort gevallen is vooral om het akoestisch klimaat te schatten bij het ontwerp van een ruimte dus in het tekentafelstadium. Voor veel uitbaters en hun architecten blijkt het resultaat op de openingsavond ernstig teleur te stellen.

 

Het antwoord op de vraag of meer absorptie ook altijd beter is, is dus niet eenduidig te geven. In het ontwerpdeel van deze site zal worden getracht om een antwoord te geven op de volgende vraag:

Gegeven een ruimte en gegeven de architectonische functie, hoeveel absorptiemateriaal is nodig en waar in de ruimte moet het dan worden aangebracht?

 

 

 


[1]     Het equivalente geluidniveau Leq wordt bekend verondersteld bij de lezer. Op de verschillende maten voor spraakverstaan wordt elders (tamelijk uitgebreid) ingegaan.

[2]     Galm verdoezelt ook de fouten. Een matige zanger(es) wordt soms gered door de galmmachine.

[3]     Er zijn meer verschillen tussen theater- en concertzalen. Een mengvorm bestaat eigenlijk niet. We komen daarop elders terug.

[4]     Een popzaal lijkt akoestisch meer op een theaterzaal dan op een concertzaal.

[5]     Er is elders een uitgebreide behandeling van het schoollokaal.